Poradniki 25 października 2026
Jakie dokumenty do sprzedaży mieszkania? Pełna checklista 2026
Tekst modyfikowany przy pomocy AI. Artykuł ma charakter informacyjny.
Jakie dokumenty są potrzebne do sprzedaży mieszkania?
Jakie dokumenty do sprzedaży mieszkania trzeba przygotować? Sprzedaż wymaga kompletu dokumentów niezbędnych do zawarcia umowy notarialnej.
Do podstawowych dokumentów potrzebnych do sprzedaży mieszkania należą:
- dokument potwierdzający podstawę nabycia nieruchomości (akt notarialny, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, akt poświadczenia dziedziczenia lub umowa darowizny)
- zaświadczenie o braku osób zameldowanych w lokalu
- zaświadczenie o braku zaległości w opłatach czynszowych
- zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadku lub darowizny (jeśli dotyczy)
- dokumenty tożsamości stron transakcji (dowód osobisty lub paszport)
- świadectwo charakterystyki energetycznej
To, jakie dokumenty do sprzedaży mieszkania będą potrzebne poza podstawowym zestawem, zależy od sytuacji prawnej lokalu. Przy sprzedaży mieszkania z kredytem hipotecznym konieczne jest zaświadczenie banku o wysokości zadłużenia i zgodzie na wykreślenie hipoteki. Przy sprzedaży mieszkania spółdzielczego własnościowego nieposiadającego księgi wieczystej wymagane jest zaświadczenie ze spółdzielni potwierdzające prawo do lokalu. W niektórych gminach notariusz wymaga również zaświadczenia określającego, czy nieruchomość znajduje się w strefie rewitalizacji.
Wszystkie dokumenty muszą być aktualne w dniu podpisania aktu notarialnego. Notariusz weryfikuje każdy z nich przed przystąpieniem do sporządzenia umowy sprzedaży.

Dokument potwierdzający podstawę nabycia nieruchomości
Dokument potwierdzający podstawę nabycia nieruchomości to jeden z kluczowych dokumentów wymaganych przy sprzedaży mieszkania. Potwierdza, że sprzedający jest prawowitym właścicielem lokalu. Bez tego dokumentu notariusz nie sporządzi aktu notarialnego sprzedaży.
Podstawa nabycia nieruchomości pozwala zweryfikować, czy stan prawny ujawniony w księdze wieczystej pokrywa się z rzeczywistym stanem prawnym. W razie rozbieżności konieczne jest złożenie wniosku o aktualizację wpisów w księdze wieczystej przed przystąpieniem do transakcji.
Forma dokumentu zależy od sposobu nabycia nieruchomości. Wyróżnia się 3 główne przypadki:
- nabycie w drodze kupna-sprzedaży: podstawą jest akt notarialny zakupu,
- nabycie w drodze dziedziczenia: podstawą jest akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
- nabycie w drodze darowizny: podstawą jest umowa darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego.
Każdy z tych dokumentów musi być kompletny i aktualny. Notariusz weryfikuje go przed sporządzeniem aktu sprzedaży, dlatego warto przygotować go z wyprzedzeniem.
Akt notarialny zakupu jako tytuł własności
Akt notarialny zakupu to najczęstszy dokument potwierdzający prawo własności nieruchomości przy jej sprzedaży. Sporządza go notariusz, a jego treść obejmuje dane stron transakcji, przedmiot umowy, cenę oraz warunki sprzedaży.
Dokument ten stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej i potwierdza, że sprzedający nabył mieszkanie w drodze kupna-sprzedaży. Notariusz weryfikuje jego treść przed sporządzeniem nowego aktu przeniesienia własności.
Jeśli sprzedający nie dysponuje oryginałem, może wystąpić do kancelarii notarialnej, która sporządzała akt, o wydanie wypisu. Wypis aktu notarialnego ma taką samą moc prawną jak oryginał.
Dokumenty przy nabyciu mieszkania drogą spadku
Nabycie mieszkania w drodze spadku wymaga przedłożenia 2 kluczowych dokumentów potwierdzających dziedziczenie.
Pierwszym jest akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza lub postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Oba dokumenty mają równoważną moc prawną i potwierdzają, że sprzedający jest prawowitym spadkobiercą nieruchomości.
Drugim wymaganym dokumentem jest zaświadczenie z Urzędu Skarbowego potwierdzające uregulowanie podatku od spadku lub zwolnienie z tego obowiązku. Bez tego zaświadczenia notariusz nie przystąpi do sporządzenia aktu sprzedaży. Czas oczekiwania na zaświadczenie wynosi od 7 do 30 dni od złożenia wniosku.
Dokumenty przy nabyciu mieszkania drogą darowizny
Przy nabyciu mieszkania w drodze darowizny wymagane są 2 dokumenty. Pierwszym jest umowa darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego, która potwierdza tytuł własności. Drugim jest zaświadczenie z Urzędu Skarbowego potwierdzające uregulowanie podatku od darowizny lub zwolnienie z tego obowiązku.
Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego jest wymagane przez notariusza wyłącznie wtedy, gdy darowizna miała miejsce po 1 stycznia 2007 roku. Bez tego dokumentu notariusz nie przystąpi do sporządzenia aktu sprzedaży. Czas oczekiwania na zaświadczenie wynosi od 7 do 30 dni od złożenia wniosku.

Odpis z księgi wieczystej i numer księgi wieczystej
Księga wieczysta to najważniejsze źródło informacji o stanie prawnym nieruchomości. Zawiera dane o właścicielu, obciążeniach, hipotece, służebnościach i roszczeniach dotyczących lokalu.
Numer księgi wieczystej jest podstawą każdej transakcji: kupujący oraz notariusz muszą mieć możliwość weryfikacji stanu prawnego nieruchomości. Najczęściej wystarczy znać ten numer, ponieważ notariusz we własnym zakresie uzyska odpis.
Przed sprzedażą warto sprawdzić aktualność wpisów w księdze wieczystej. Odpis można uzyskać na 4 sposoby:
- online przez portal Ministerstwa Sprawiedliwości (Elektroniczne Księgi Wieczyste),
- w centrali Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych,
- w oddziale CIKW przy wydziałach ksiąg wieczystych sądów rejonowych,
- od marca 2026 roku: bezpłatnie w aplikacji mObywatel, gdzie odpis będzie miał moc urzędową.
Jeśli stan prawny ujawniony w księdze wieczystej nie pokrywa się z rzeczywistym stanem prawnym, konieczne jest złożenie wniosku o zmianę wpisu przed przystąpieniem do sprzedaży.
Jak uzyskać aktualny odpis księgi wieczystej?
Odpis z księgi wieczystej można uzyskać na 3 sposoby:
- Online: przez portal Elektronicznych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości (ekw.ms.gov.pl), gdzie odpis jest dostępny bezpłatnie po wpisaniu numeru księgi.
- Osobiście: w oddziale Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych przy wydziale ksiąg wieczystych sądu rejonowego.
- Przez aplikację mObywatel: od marca 2026 roku cyfrowe odpisy z mocą urzędową będą dostępne bezpośrednio w aplikacji po zalogowaniu Profilem Zaufanym.
W praktyce notariusz najczęściej samodzielnie pobiera odpis na podstawie numeru księgi wieczystej podanego przez sprzedającego.
Co ujawnia księga wieczysta o stanie prawnym nieruchomości?
Księga wieczysta składa się z 4 działów, z których każdy ujawnia inne informacje o nieruchomości.
Dział I zawiera oznaczenie nieruchomości: adres, powierzchnię, numer działki i przeznaczenie lokalu.
Dział II ujawnia dane właściciela lub użytkownika wieczystego, w tym podstawę nabycia prawa własności.
Dział III obejmuje prawa, roszczenia i ograniczenia: służebności, prawo pierwokupu, wpisy dotyczące toczących się postępowań egzekucyjnych oraz inne obciążenia niebędące hipoteką.
Dział IV zawiera informacje o hipotekach: ich wysokość, walutę, wierzyciela hipotecznego oraz podstawę wpisu.
Na podstawie treści księgi wieczystej kupujący i notariusz weryfikują, czy nieruchomość jest wolna od obciążeń i czy sprzedający posiada pełne prawo własności. Zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę działającego w dobrej wierze: stan ujawniony w księdze jest uznawany za zgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Zaświadczenie o braku zaległości w opłatach
Zaświadczenie o braku zaległości w opłatach to dokument wymagany przez notariusza przy sporządzaniu aktu sprzedaży mieszkania. Potwierdza, że sprzedający nie ma nieuregulowanych zobowiązań finansowych związanych z lokalem.
Wyróżnia się 3 główne rodzaje zaświadczeń o braku zaległości, w zależności od sytuacji prawnej i finansowej nieruchomości:
- zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej (dotyczy mieszkań spółdzielczych),
- zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezaleganiu z podatkiem od nieruchomości,
- zaświadczenie z banku (dotyczy mieszkań obciążonych kredytem hipotecznym).
Kupujący ma prawo żądać potwierdzenia, że nieruchomość nie jest obciążona zaległymi opłatami czynszowymi, podatkami ani innymi zobowiązaniami. Zaległości w opłatach mogą przejść na nowego właściciela lub utrudnić finalizację transakcji.
Zaświadczenia te są dokumentami o ograniczonej ważności. Notariusze wymagają dokumentów aktualnych, zazwyczaj wystawionych nie wcześniej niż 30 dni przed datą podpisania aktu notarialnego. Czas oczekiwania na wydanie zaświadczenia wynosi od 7 do 30 dni, dlatego warto złożyć wnioski z odpowiednim wyprzedzeniem.
Zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej
Zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej potwierdza brak zaległości w opłatach czynszowych i eksploatacyjnych związanych z lokalem. Dokument ten jest wymagany przez notariusza przy sporządzaniu aktu sprzedaży.
Zaświadczenie zawiera informacje o stanie rozliczeń właściciela z tytułu opłat za użytkowanie lokalu, fundusz remontowy oraz inne należności wobec spółdzielni.
Aby uzyskać zaświadczenie, należy złożyć pisemny wniosek w administracji spółdzielni mieszkaniowej. Czas oczekiwania wynosi zazwyczaj od 7 do 14 dni. Dokument jest ważny przez 30 dni od daty wystawienia, dlatego należy pobrać go możliwie blisko terminu podpisania aktu notarialnego.
Zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezaleganiu z podatkiem od nieruchomości
Zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezaleganiu z podatkiem od nieruchomości potwierdza, że sprzedający nie ma zaległości podatkowych związanych z daną nieruchomością. Dokument ten jest wymagany przez notariusza przy sporządzaniu aktu sprzedaży.
Zaświadczenie uzyskuje się w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla lokalizacji nieruchomości. Wniosek można złożyć osobiście, pocztą lub elektronicznie przez platformę ePUAP. Czas oczekiwania wynosi od 7 do 30 dni.
Zaświadczenie potwierdza brak zaległości w podatku od nieruchomości na dzień jego wydania, dlatego należy je pobrać możliwie blisko daty planowanej transakcji.
Zaświadczenie z banku przy sprzedaży mieszkania z kredytem
Przy sprzedaży mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym bank wystawia zaświadczenie zawierające 3 kluczowe informacje: aktualną wysokość zadłużenia, numer rachunku do spłaty kredytu oraz zgodę banku na wykreślenie hipoteki po spłacie zobowiązania.
Zaświadczenie to jest wymagane przez notariusza przed sporządzeniem aktu notarialnego. Bez niego transakcja nie może dojść do skutku, ponieważ hipoteka wpisana w dziale IV księgi wieczystej stanowi obciążenie nieruchomości.
Czas oczekiwania na zaświadczenie z banku wynosi zazwyczaj od 7 do 21 dni roboczych, w zależności od instytucji. Dokument ma określony termin ważności: najczęściej 30 dni od daty wystawienia, dlatego należy zadbać o jego aktualność w dniu podpisania aktu.
Zaświadczenie uzyskuje się przez złożenie wniosku w oddziale banku lub przez bankowość elektroniczną. Niektóre banki pobierają opłatę za wystawienie dokumentu: wynosi ona od 0 do 200 zł.

Zaświadczenie o braku osób zameldowanych w lokalu
Zaświadczenie o braku osób zameldowanych w lokalu to dokument wymagany przez notariusza przy sporządzaniu aktu sprzedaży mieszkania. Potwierdza, że w sprzedawanym lokalu nie są zameldowane żadne osoby: ani na pobyt stały, ani czasowy.
Dokument ten wydaje urząd gminy lub urząd miasta właściwy dla miejsca położenia nieruchomości. Wniosek o wydanie zaświadczenia składa właściciel lokalu. Zaświadczenie można uzyskać osobiście w urzędzie, a w wielu gminach również przez platformę ePUAP lub portal gov.pl.
Czas oczekiwania na zaświadczenie wynosi zazwyczaj do 7 dni roboczych. Dokument jest bezpłatny lub wydawany za opłatą skarbową w wysokości 17 zł, w zależności od celu jego wydania.
Zaświadczenie o braku zameldowania chroni kupującego przed sytuacją, w której po zakupie mieszkania okazuje się, że zameldowana jest w nim osoba trzecia. Zameldowanie nie jest tytułem prawnym do lokalu, jednak jego obecność może komplikować faktyczne przejęcie nieruchomości.
Notariusz wymaga aktualnego zaświadczenia: dokument powinien być wydany możliwie blisko daty podpisania aktu notarialnego, najlepiej nie wcześniej niż 30 dni przed transakcją. Warto pobrać go na krótko przed planowanym terminem podpisania umowy sprzedaży.
Świadectwo charakterystyki energetycznej
Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument określający zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię potrzebną do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Od 28 kwietnia 2023 roku jego przekazanie nabywcy jest obowiązkowe przy sprzedaży mieszkania, co wynika z nowelizacji ustawy o charakterystyce energetycznej budynków.
Świadectwo sporządza uprawniony audytor energetyczny wpisany do centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków prowadzonego przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Koszt sporządzenia świadectwa dla mieszkania wynosi zazwyczaj od 150 do 700 zł, a czas oczekiwania to od 1 do 7 dni roboczych.
Dokument jest ważny przez 10 lat od daty jego sporządzenia. Jeśli sprzedający posiada świadectwo wystawione przed upływem tego terminu, może je przekazać bez konieczności zlecania nowego.
Świadectwo zawiera 4 kluczowe informacje:
- wskaźnik EP określający roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną wyrażone w kWh/(m²·rok),
- klasę energetyczną budynku w skali od A+ do G,
- dane techniczne dotyczące instalacji grzewczej i wentylacyjnej,
- zalecenia dotyczące poprawy efektywności energetycznej.
Notariusz odnotowuje w akcie notarialnym fakt przekazania świadectwa nabywcy lub jego brak. Sprzedający, który nie przekaże świadectwa, naraża się na karę grzywny do 5000 zł.
Czy sprzedaż mieszkania bez świadectwa energetycznego jest możliwa?
Sprzedaż mieszkania bez świadectwa charakterystyki energetycznej jest formalnie możliwa, jednak wiąże się z konsekwencjami prawnymi. Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 roku o charakterystyce energetycznej budynków nakłada na sprzedającego obowiązek przekazania tego dokumentu nabywcy.
Notariusz nie odmówi sporządzenia aktu notarialnego w przypadku braku świadectwa, ale jest zobowiązany odnotować ten fakt w treści aktu. Brak przekazania świadectwa energetycznego kupującemu stanowi naruszenie przepisów i może skutkować karą grzywny do 5000 zł.
Wyjątek stanowią budynki podlegające ochronie konserwatorskiej oraz domy o powierzchni użytkowej poniżej 50 m²: w tych przypadkach świadectwo nie jest wymagane.
Dokumenty tożsamości stron transakcji
Notariusz weryfikuje tożsamość obu stron transakcji przed sporządzeniem aktu notarialnego. Sprzedający i kupujący muszą okazać ważny dowód osobisty lub paszport.
Wymagane dane osobowe obejmują:
- imię i nazwisko,
- imiona rodziców,
- stan cywilny,
- numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty lub paszport),
- datę ważności dokumentu,
- organ wydający dokument,
- numer PESEL,
- adres zamieszkania.
Dokument tożsamości musi być ważny w dniu podpisania aktu notarialnego. Notariusz nie może sporządzić aktu, jeśli którakolwiek ze stron nie okaże aktualnego dokumentu potwierdzającego tożsamość.
W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim notariusz ustala również ustrój majątkowy małżonków. Jeśli obowiązuje rozdzielność majątkowa, konieczne jest okazanie intercyzy w formie aktu notarialnego.
Cudzoziemcy spoza Unii Europejskiej nabywający nieruchomość w Polsce muszą dodatkowo uzyskać zezwolenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, z wyjątkami określonymi w ustawie z dnia 24 marca 1920 roku o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.
Jakie dane osobowe są wymagane przy podpisaniu aktu notarialnego?
Przy podpisaniu aktu notarialnego sprzedaży mieszkania notariusz wymaga następujących danych osobowych od każdej ze stron:
- imię i nazwisko,
- imiona rodziców,
- stan cywilny,
- numer dowodu osobistego lub paszportu,
- data ważności dokumentu tożsamości,
- organ wydający dokument,
- numer PESEL,
- adres zamieszkania.
Dane te są niezbędne do prawidłowego sporządzenia aktu notarialnego i jednoznacznej identyfikacji stron transakcji. Notariusz weryfikuje tożsamość na podstawie okazanego dokumentu tożsamości: dowodu osobistego lub paszportu.
Dokumenty do sprzedaży mieszkania spółdzielczego własnościowego
Sprzedaż mieszkania spółdzielczego własnościowego wymaga przygotowania dokumentów specyficznych dla tego rodzaju prawa do lokalu. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu to ograniczone prawo rzeczowe, które różni się od pełnej własności, dlatego lista wymaganych dokumentów jest nieco odmienna.
Podstawowe dokumenty do sprzedaży mieszkania spółdzielczego własnościowego obejmują:
- Zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej potwierdzające przysługiwanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu: dokument ten potwierdza, że sprzedający jest uprawniony do dysponowania lokalem.
- Podstawę nabycia prawa do lokalu: akt notarialny, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia.
- Numer księgi wieczystej: jeśli dla lokalu założona jest księga wieczysta. Nie każde mieszkanie spółdzielcze własnościowe ma założoną księgę wieczystą, jednak jej posiadanie ułatwia transakcję.
- Zaświadczenie o braku zaległości w opłatach czynszowych wobec spółdzielni.
- Zaświadczenie o braku osób zameldowanych w lokalu.
- Zaświadczenie z urzędu skarbowego: wymagane, jeśli prawo do lokalu zostało nabyte w drodze spadku lub darowizny po 1 stycznia 2007 roku.
- Dokumenty tożsamości stron transakcji.
Brak założonej księgi wieczystej nie uniemożliwia sprzedaży, jednak notariusz wymaga wówczas zaświadczenia ze spółdzielni jako podstawowego dokumentu potwierdzającego stan prawny lokalu. Warto wcześniej zweryfikować w spółdzielni, czy lokal nie jest obciążony żadnymi roszczeniami ani zaległościami, ponieważ wpływa to bezpośrednio na możliwość przeprowadzenia transakcji.
Zaświadczenie ze spółdzielni potwierdzające spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
Przy sprzedaży mieszkania spółdzielczego własnościowego kluczowym dokumentem jest zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej potwierdzające, że sprzedającemu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Zaświadczenie to zawiera:
- potwierdzenie przysługującego prawa do lokalu,
- adres i numer lokalu,
- informację o braku zaległości w opłatach eksploatacyjnych,
- informację o tym, czy lokal posiada założoną księgę wieczystą.
Dokument wydaje spółdzielnia mieszkaniowa na pisemny wniosek właściciela. Czas oczekiwania wynosi zazwyczaj od 7 do 14 dni. Notariusz wymaga tego zaświadczenia przed sporządzeniem aktu notarialnego sprzedaży.
W przypadku braku księgi wieczystej dla lokalu zaświadczenie ze spółdzielni stanowi podstawowy dowód tytułu prawnego do nieruchomości. Jeśli księga wieczysta istnieje, zaświadczenie uzupełnia jej treść o informacje dotyczące stanu rozliczeń ze spółdzielnią.

Dokumenty do sprzedaży mieszkania z kredytem hipotecznym
Sprzedaż mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym wymaga przygotowania dodatkowych dokumentów, które nie są potrzebne przy sprzedaży nieruchomości wolnej od obciążeń. Hipoteka wpisana w dziale IV księgi wieczystej musi zostać uregulowana lub przeniesiona w ramach transakcji.
Podstawowe dokumenty wymagane przy sprzedaży mieszkania z kredytem hipotecznym to:
- Zaświadczenie z banku o aktualnym saldzie zadłużenia: dokument określający dokładną kwotę pozostałą do spłaty na dzień sporządzenia zaświadczenia oraz prognozowaną kwotę na dzień planowanej transakcji.
- Zaświadczenie z banku o zgodzie na wykreślenie hipoteki: bank wyraża zgodę na wykreślenie hipoteki po spłacie kredytu. Dokument ten jest niezbędny do złożenia wniosku o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
- Promesa bankowa: dokument, w którym bank zobowiązuje się do wydania zgody na wykreślenie hipoteki po otrzymaniu określonej kwoty. Promesa jest szczególnie istotna, gdy spłata kredytu następuje ze środków uzyskanych ze sprzedaży.
- Numer rachunku bankowego do spłaty kredytu: notariusz lub kupujący musi znać dokładny numer konta, na który należy przelać kwotę przeznaczoną na spłatę zadłużenia.
Przy sprzedaży mieszkania z kredytem hipotecznym część ceny sprzedaży trafia bezpośrednio na rachunek banku kredytującego w celu spłaty zadłużenia, a pozostała kwota przekazywana jest sprzedającemu. Po zaksięgowaniu wpłaty bank wydaje zaświadczenie o spłacie kredytu i zgodę na wykreślenie hipoteki, co umożliwia złożenie wniosku do sądu wieczystoksięgowego o wykreślenie obciążenia z działu IV księgi wieczystej.
Zaświadczenie z banku o wysokości zadłużenia i zgodzie na wykreślenie hipoteki
Przy sprzedaży mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym bank wystawia 2 kluczowe dokumenty: zaświadczenie o aktualnej wysokości zadłużenia oraz promesę, czyli zgodę na wykreślenie hipoteki po spłacie kredytu.
Zaświadczenie o wysokości zadłużenia zawiera dokładne saldo pozostałego kredytu na dzień wystawienia dokumentu. Notariusz i kupujący potrzebują tej kwoty, aby ustalić, jaka część ceny sprzedaży trafi bezpośrednio do banku w celu spłaty zobowiązania.
Promesa bankowa to pisemne zobowiązanie banku do wykreślenia hipoteki z działu IV księgi wieczystej po otrzymaniu spłaty. Dokument ten jest wymagany przez notariusza przy sporządzaniu aktu notarialnego sprzedaży.
Oba dokumenty uzyskuje się w banku kredytującym, składając pisemny wniosek. Czas oczekiwania wynosi zazwyczaj od 7 do 14 dni roboczych. Dokumenty mają określony termin ważności, najczęściej 30 dni, dlatego należy je pobrać bezpośrednio przed planowaną transakcją.
Koszt wystawienia zaświadczenia i promesy zależy od banku. Część instytucji wydaje je bezpłatnie, inne pobierają opłatę w wysokości od 100 do 300 zł za każdy dokument.
Jak przebiega przeniesienie własności nieruchomości obciążonej hipoteką?
Przeniesienie własności nieruchomości obciążonej hipoteką przebiega w kilku etapach.
Przed podpisaniem aktu notarialnego sprzedający uzyskuje z banku zaświadczenie o wysokości zadłużenia oraz promesę: dokument potwierdzający zgodę banku na wykreślenie hipoteki po spłacie kredytu.
W akcie notarialnym kupujący zobowiązuje się do spłaty pozostałego zadłużenia bezpośrednio na rachunek banku sprzedającego. Część ceny trafia do banku, a pozostała kwota do sprzedającego.
Po zaksięgowaniu wpłaty bank wystawia oświadczenie o spłacie kredytu i zgodę na wykreślenie hipoteki z działu IV księgi wieczystej. Na podstawie tego dokumentu nowy właściciel składa wniosek do sądu wieczystoksięgowego o wykreślenie hipoteki.
Czas oczekiwania na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od obciążenia sądu rejonowego. Wniosek o wykreślenie hipoteki podlega opłacie sądowej w wysokości 100 zł.
Dokumenty do sprzedaży mieszkania nabytego w drodze spadku
Sprzedaż mieszkania nabytego w drodze spadku wymaga przygotowania dodatkowych dokumentów potwierdzających legalność nabycia nieruchomości. Bez nich notariusz nie sporządzi aktu sprzedaży.
Wymagane dokumenty to:
- akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
- zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadku lub o zwolnieniu z tego podatku,
- numer księgi wieczystej nieruchomości,
- dokument tożsamości sprzedającego.
Akt poświadczenia dziedziczenia sporządza notariusz, natomiast postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydaje sąd rejonowy. Oba dokumenty mają równorzędną moc prawną i potwierdzają, że sprzedający jest prawowitym spadkobiercą.
Zaświadczenie z urzędu skarbowego jest obowiązkowe, gdy spadek obejmował nieruchomość. Czas oczekiwania na zaświadczenie wynosi od 7 do 30 dni od złożenia wniosku. Dokument potwierdza, że zobowiązania podatkowe zostały uregulowane lub że podatek nie był należny.
Jeśli nieruchomość nie jest ujawniona w księdze wieczystej na dane spadkobiercy, konieczne jest wcześniejsze złożenie wniosku o aktualizację wpisu. Rozbieżność między stanem faktycznym a wpisem w księdze wieczystej uniemożliwia przeprowadzenie transakcji.
Akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku
Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument sporządzany przez notariusza, który potwierdza nabycie spadku. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku pełni tę samą funkcję, lecz wydawane jest przez sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym.
Oba dokumenty są równoważne prawnie i potwierdzają, kto i w jakim udziale odziedziczył nieruchomość.
Sprzedający musi przedłożyć jeden z tych dokumentów notariuszowi przed podpisaniem aktu sprzedaży. Bez niego potwierdzenie tytułu własności do lokalu jest niemożliwe.
Akt poświadczenia dziedziczenia uzyskuje się szybciej: notariusz sporządza go podczas jednej wizyty, pod warunkiem zgodnego stawiennictwa wszystkich spadkobierców. Postanowienie sądowe wymaga przeprowadzenia postępowania, które trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadku
Zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadku jest wymagane przez notariusza przed sporządzeniem aktu sprzedaży mieszkania nabytego w drodze dziedziczenia. Bez tego dokumentu notariusz nie przystąpi do czynności notarialnej.
Zaświadczenie potwierdza jeden z 2 stanów: podatek od spadku został uregulowany lub zobowiązanie podatkowe nie powstało (np. z uwagi na zwolnienie podatkowe dla najbliższej rodziny).
Dokument uzyskuje się w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania spadkodawcy. Wniosek o wydanie zaświadczenia składa się osobiście, pocztą lub przez platformę ePUAP. Czas oczekiwania wynosi od 7 do 30 dni.
Zaświadczenie jest bezterminowe, jednak urzędy skarbowe i notariusze wymagają aktualnego dokumentu, wydanego nie wcześniej niż 3 miesiące przed datą transakcji.
Czym różnią się dokumenty do sprzedaży mieszkania od dokumentów do sprzedaży domu?
Sprzedaż mieszkania i sprzedaż domu wymagają podobnego zestawu dokumentów, jednak między nimi istnieją istotne różnice wynikające z odmiennego charakteru tych nieruchomości.
Dokumenty wspólne dla obu transakcji obejmują: podstawę nabycia nieruchomości (akt notarialny, postanowienie sądu, akt poświadczenia dziedziczenia), numer księgi wieczystej, dokumenty tożsamości stron oraz zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadku lub darowizny.
Przy sprzedaży domu wymagane są dodatkowo dokumenty, które przy sprzedaży mieszkania nie są potrzebne:
- wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej: potwierdzają dane działki, na której stoi budynek,
- zaświadczenie o przeznaczeniu terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy,
- pozwolenie na budowę oraz pozwolenie na użytkowanie budynku,
- dziennik budowy (jeśli budynek był budowany przez właściciela),
- dokumentacja techniczna budynku.
Przy sprzedaży mieszkania w bloku lub kamienicy sprzedający dostarcza zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej lub od zarządcy nieruchomości o braku zaległości w opłatach czynszowych oraz zaświadczenie o braku osób zameldowanych. W przypadku domu jednorodzinnego zaświadczenie o zameldowaniu uzyskuje się bezpośrednio z urzędu gminy lub miasta.
Kolejna różnica dotyczy świadectwa charakterystyki energetycznej. Dla mieszkania w budynku wielorodzinnym może obowiązywać jedno świadectwo dla całego budynku, natomiast dla domu jednorodzinnego wymagane jest odrębne świadectwo dla całej nieruchomości.
Sprzedaż domu wiąże się również z koniecznością uregulowania stanu prawnego gruntu. Działka może być własnością sprzedającego lub być objęta prawem użytkowania wieczystego, co wymaga odrębnych dokumentów potwierdzających ten status. Przy sprzedaży mieszkania kwestia gruntu zazwyczaj nie dotyczy bezpośrednio sprzedającego lokal.
Jak długo są ważne dokumenty do sprzedaży mieszkania?
Ważność dokumentów do sprzedaży mieszkania jest zróżnicowana i zależy od rodzaju dokumentu.
Zaświadczenie o braku osób zameldowanych oraz zaświadczenie o niezaleganiu z opłatami czynszowymi są ważne zazwyczaj przez 30 dni od daty wystawienia. Notariusze wymagają, aby dokumenty te były aktualne na dzień podpisania aktu notarialnego.
Zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadku lub darowizny nie ma określonego terminu ważności, jednak w praktyce notariusze akceptują dokumenty wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed transakcją.
Odpis z księgi wieczystej formalnie nie ma terminu ważności, ale notariusz samodzielnie pobiera aktualny odpis bezpośrednio z systemu elektronicznego w dniu sporządzania aktu. Dane w księdze wieczystej muszą być aktualne i zgodne ze stanem faktycznym.
Akt notarialny zakupu, akt poświadczenia dziedziczenia oraz postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nie tracą ważności: są dokumentami bezterminowymi.
Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od daty jego sporządzenia, o ile w tym czasie nie przeprowadzono robót budowlano-instalacyjnych wpływających na charakterystykę energetyczną budynku.
Zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej potwierdzające spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest ważne przez 30 dni od wystawienia.
Dokumenty tożsamości, takie jak dowód osobisty lub paszport, muszą być ważne w dniu podpisania aktu notarialnego.
Zaświadczenia najlepiej pobierać nie wcześniej niż 30 dni przed planowaną datą podpisania umowy sprzedaży, aby uniknąć konieczności ich ponownego uzyskiwania.
Jakie dokumenty należy przygotować przed wizytą u notariusza?
Przed wizytą u notariusza sprzedający powinien zgromadzić komplet dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego sprzedaży mieszkania.
Lista dokumentów do przygotowania obejmuje:
- dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport) ze wskazaniem numeru, daty ważności i organu wydającego,
- numer PESEL oraz adres zamieszkania,
- podstawę nabycia nieruchomości: akt notarialny zakupu, akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
- numer księgi wieczystej,
- zaświadczenie o braku osób zameldowanych w lokalu,
- zaświadczenie o braku zaległości w opłatach czynszowych (ze spółdzielni lub zarządcy),
- zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadku lub darowizny (jeśli dotyczy),
- świadectwo charakterystyki energetycznej,
- zaświadczenie z banku o wysokości zadłużenia i zgodzie na wykreślenie hipoteki (przy sprzedaży mieszkania z kredytem).
Dokumenty powinny być aktualne w dniu podpisania aktu. Zaświadczenia z urzędów i spółdzielni warto pobrać nie wcześniej niż 30 dni przed planowaną transakcją, ponieważ część z nich ma ograniczony termin ważności.
Notariusz może samodzielnie pobrać odpis z księgi wieczystej na podstawie jej numeru, jednak pozostałe dokumenty sprzedający dostarcza osobiście. Brak któregokolwiek z wymaganych dokumentów uniemożliwia sporządzenie aktu notarialnego w wyznaczonym terminie.
Dlaczego notariusz wymaga kompletu dokumentów przy sporządzaniu aktu notarialnego?
Notariusz wymaga kompletu dokumentów, ponieważ jego obowiązkiem jest weryfikacja stanu prawnego nieruchomości i tożsamości stron przed sporządzeniem aktu notarialnego.
Podstawy prawne tego wymogu wynikają z ustawy Prawo o notariacie oraz przepisów Kodeksu cywilnego. Notariusz ponosi odpowiedzialność za prawidłowość sporządzonego aktu.
Komplet dokumentów pozwala notariuszowi na:
- potwierdzenie, że sprzedający jest prawowitym właścicielem nieruchomości,
- sprawdzenie, czy nieruchomość nie jest obciążona hipoteką lub służebnością,
- weryfikację braku zaległości czynszowych i podatkowych,
- ustalenie, że w lokalu nie są zameldowane osoby trzecie.
Brak nawet jednego dokumentu uniemożliwia przeprowadzenie czynności notarialnej. Notariusz nie sporządzi aktu sprzedaży bez zaświadczenia o braku lokatorów, podstawy nabycia nieruchomości czy dokumentu tożsamości stron.
Wymóg kompletności dokumentów chroni obie strony transakcji: kupującego przed nabyciem nieruchomości z ukrytymi obciążeniami, a sprzedającego przed zarzutem działania w złej wierze.
Kiedy pobrać zaświadczenia z urzędu gminy i spółdzielni?
Zaświadczenia z urzędu gminy i spółdzielni najlepiej pobrać na 2-4 tygodnie przed planowaną datą podpisania aktu notarialnego. Dokumenty te mają ograniczony termin ważności, zazwyczaj 30 dni od daty wystawienia, dlatego zbyt wczesne ich pobranie może skutkować koniecznością ponownego wnioskowania.
Zaświadczenie o braku osób zameldowanych wydaje urząd gminy lub urząd miasta właściwy dla lokalizacji nieruchomości. Czas oczekiwania wynosi od 1 do 7 dni roboczych.
Zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej potwierdzające brak zaległości w opłatach czynszowych wymaga złożenia pisemnego wniosku bezpośrednio w spółdzielni. Czas realizacji wynosi od 3 do 14 dni roboczych, w zależności od wewnętrznych procedur danej spółdzielni.
Oba dokumenty warto pobrać równocześnie, aby uniknąć opóźnień w finalizacji transakcji.
Pełna lista dokumentów potrzebnych do sprzedaży mieszkania
Poniżej znajduje się zestawienie wszystkich dokumentów wymaganych przy sprzedaży mieszkania, zarówno obowiązkowych, jak i tych wymaganych w określonych sytuacjach.
Dokumenty tożsamości stron: dowód osobisty lub paszport (z imieniem, nazwiskiem, imieniem rodziców, numerem PESEL, adresem zamieszkania, numerem dokumentu, datą ważności i organem wydającym).
Dokument potwierdzający podstawę nabycia nieruchomości:
- akt notarialny zakupu,
- akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
- umowa darowizny w formie aktu notarialnego.
Numer księgi wieczystej: notariusz samodzielnie pobiera odpis na jego podstawie.
Zaświadczenie o braku osób zameldowanych w lokalu: wydawane przez urząd gminy lub miasta.
Zaświadczenie o braku zaległości w opłatach czynszowych: wydawane przez spółdzielnię mieszkaniową lub wspólnotę mieszkaniową.
Świadectwo charakterystyki energetycznej: obowiązkowe od 28 kwietnia 2023 roku.
Dokumenty wymagane w określonych sytuacjach:
- Zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadku lub darowizny (wymagane, gdy nieruchomość nabyta została w drodze spadku lub darowizny po 1 stycznia 2007 roku).
- Zaświadczenie z banku o wysokości zadłużenia i zgodzie na wykreślenie hipoteki (wymagane przy sprzedaży mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym).
- Zaświadczenie ze spółdzielni potwierdzające spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (wymagane przy sprzedaży mieszkania spółdzielczego własnościowego).
- Zaświadczenie określające, czy grunt znajduje się w strefie rewitalizacji (wymagane w niektórych gminach).
Wszystkie zaświadczenia muszą być aktualne w dniu podpisania aktu notarialnego.